Deze brochure (43 pagina’s) uit 1971 bevat een drietal artikelen die eerder verschenen in Het Reformatorisch Dagblad (RD). Het handelt over één van de facetten van de decadentie – het algemeen verval – die onze tijd kenmerkt, namelijk het geruchtmakend “kraken” van op de Zondag gesloten zwembaden.

Het 1e artikel draagt de titel De Gemeentelijke Overheid en Zondagssluiting Zwembaden van F.A.J.Th. Kalberg en is afkomstig uit het RD van 19 april 1971. Kalberg behandelt de verschillende aspecten die aan de zondagssluiting van zwembaden zijn verbonden. Daarbij worden verschillende voorbeelden aangehaald van arresten van de Hoge Raad, waarbij artikel 7 van de Zondagswet leidend was.

Voorts wordt opgemerkt dat zwembaden die eigendom zijn van een privaatrechtelijke stichting en die subsidie ontvangen van de gemeente, niet zelf zouden mogen beslissen over een eventuele opening op zondag. Van belang daarbij is tevens dat zondagsarbeid door het zwembadpersoneel vermeden dient te worden. Als het zwembad geen subsidie ontvangt, dan kan de zondagsopening niet worden tegengehouden, behalve als de handhaving van de openbare orde of goede zeden in het geding is.

Van linkse zijde is er bij het Ministerie van Binnenlandse zaken op aangedrongen, de Kroon te adviseren, de gemeentelijke besluiten inzake de sluiting van zwembaden krachtens artikel 185 van de Gemeentewet te vernietigen omdat deze in strijd zou zijn met het algemeen belang. Er worden een aantal tegenargumenten aangevoerd, met als kern dat het de autonomie van de lagere lichamen onnodig zou aantasten. In de gemeenteprogramma’s van GPV, SGP en AR wordt er zoveel mogelijk aangestuurd op bevordering van de zondagsrust, ook om hiermee te voorkomen dat er door het zwembadpersoneel op zondag dient te worden gewerkt.

Mr. M.A. Helmstrijd – Foto: Haagse Beeldbank

Het 2e artikel is een belangwekkend advies van mr. F.A. Helmstrijd en is getiteld Geen onherstelbare schade bij zondagssluiting: consequenties van meerderheidsbesluiten dient te worden aanvaard. Het artikel komt uit het RD van 25 mei 1971.

Helmstrijd heeft een advies geschreven aan Gedeputeerde Staten van de provincie Zuid-Holland ter zake van een motie welke in de vergadering op 18 februari 1971 was aanvaard. Hij schrijft dat het gesloten houden van een zwembad door de (meerderheid) van de raad geen onherstelbare situatie in het leven roept. In de motie wordt onder meer de vraag gesteld of het gesloten houden van zwembaden op zondag de belangen van grote groepen inwoners schaadt. Op dat moment speelde dit vraagstuk in verschillende gemeenten.

Het gaat te ver om hierop uitgebreid in te gaan. Deze ingewikkelde problematiek wordt vervolgens middels een aantal voorbeelden toegelicht en verder uitgebreid besproken in de volgende alinea’s:

  • Beperkingen
  • Gradueel verschil
  • Geen correctief
  • Beslissend
  • Algemeen belang
  • Minister

Eindigend met de conclusie:
Als een raadsbesluit tot niet openstelling van een zwembad op Zondag zal worden vernietigd, de vernietiging niet het daarmee beoogde gevolg zal hebben, indien de raad zich weigerachtig zou blijven betonen. Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland kunnen zich met het advies van mr. Helmstrijd dat dezer dagen in de zitting van de Zuidhollandse staten zal worden behandeld, verenigen.

Het 3e artikel met als titel Het geval Doornspijk en artikel 87a Gemeentewet, is van een medewerker van het RD. Dit artikel werd gepubliceerd op 17 juni 1971.
Het gaat om de openstelling op zondag van zwembad De Hokseberg in ’t Harde.

Zwembad De Hokseberg in ’t Harde
(Afbeelding www.inoudeansichten.nll)

Burgemeester en wethouders hadden hiervoor toestemming gegeven, terwijl de meerderheid van de gemeenteraad tegen was. Vervolgens werd tegen de verantwoordelijke wethouder door een SGP-raadslid een motie van wantrouwen ingediend. In het artikel wordt de waarde van artikel 87a van de Gemeentewet nader uitgelegd, alsmede het nut om wethouders uit de raad te kunnen weren. De burgemeester was het er helemaal niet mee eens.

Kortom: een brochure vol ingewikkelde jurisprudentie, maar gezien het tijdsbeeld toch wel weer leuk en interessant.