De Olympische Spelen van 1932 en de periode erna

In het jaar 1932 zijn de Olympische Spelen in Los Angeles. Vanwege de crisis is Nederland vertegenwoordigd met een kleine zwemdelegatie, die onder leiding staat van Ma Braun. Namens ODZ doen Puck Oversloot en Zus Braun mee, Willy den Ouden vertegenwoordigt RDZ en Marie Vierdag en Corrie Laddé van het Y maken de ploeg compleet. Gereisd wordt met passagiersschip de Statendam. Willy wordt tweede op de 100 m. vrije slag. Ze is daarmee nog altijd de jongste Nederlandse medaillewinnares op de Spelen ooit. Zus is favoriet op de 100 m. rugslag. Zij wordt echter plotseling ernstig ziek. Er wordt grof gegokt op wedstrijden. Wellicht was er in haar geval sprake van sabotage. Zus moet maanden revalideren. Het is direct het einde van haar zwemcarrière.

Rie komt nu in de speciale trainingsgroep van Ma Braun. Zij krijgt de oude badpakken van Zus. Ma heeft allerlei regels opgesteld waaraan haar talenten moeten voldoen, waaronder het volgen van een speciaal dieet. Er wordt vijf dagen per week getraind.

In 1933 verslaat Rie tijdens onderlinge zwemwedstrijden van ODZ Puck op de 100 m. rugslag. Ze begint steeds meer prijzen te winnen, ook tijdens internationale wedstrijden. In het najaar verbetert Rie met haar team het Europees record op de 4×100 m. vrije slag estafette. Daarnaast gaat ze van start met een driejarige opleiding op de industrieschool (een soort huishoudschool). Aansluitend wil ze een opleiding tot verpleegkundige gaan doen.

De zwemsport wordt steeds populairder. In 1933 krijgt Zwembond NZB het predicaat koninklijk en gaat ze in het vervolg als KNZB verder. In 1934 verschijnt het boekje Hoe leer ik snelzwemmen, geschreven door Ma Braun en zwemsportjournalist Willem Rijsterborgh. Er is zoveel belangstelling voor het boekje dat het enkele keren in herdruk gaat. Rie zwemt haar eerste Nederlandse record op de 100 m. rugslag, zij het met een zeer slechte techniek. Tijdens de Nederlandse Kampioenschappen wint ze de 400 m. vrije slag.

In de aanloop naar het EK in Maagdenburg breekt Willy verschillende wereldrecords. Tijdens het toernooi is ze te sterk voor Rie op de 100 m. vrije slag. Op de 400 m. vrije slag tikken beide dames gelijk aan. Willy wil echter niet overzwemmen en verspeelt hiermee het goud aan Rie. Rie wint ook nog goud op de 100 m. rugslag en met de estafetteploeg op de 4×100 m. vrije slag. Later in het jaar zwemt ze in Düsseldorf een wereldrecord op de 100 m. rugslag. In de periode daarna moet ze veel reizen en heeft ze veel last van keelontsteking. Tot overmaat van ramp overlijdt haar oma op 17 december.

Filmbeelden van de Europese Kampioenschappen zwemmen van 1934 in Maagdenburg (British Pathé via Youtube)

Het is 1935 als de Nederlands-Indische Zwembond zich aansluit bij de KNZB. In dit voorolympisch jaar verslaat Rie Willy in januari op de 100 m. vrije slag. Op de 200 m. rugslag zwemt ze haar tweede wereldrecord. Willy heeft er inmiddels al zeven op haar naam staan. Rie heerst op de rugslag, maar wil ook graag op de vrije slag de beste zijn. Willy geeft zich echter niet zo snel gewonnen en verslaat Rie in een rechtstreeks duel. Dit geeft Willy spreekwoordelijk vleugels. Ze verbetert het ene na het andere wereldrecord op verschillende afstanden.

Op 2 februari 1935 demonstreert Rie tijdens het 15-jarig bestaan van het Corps van leerlingen van de MTS in het nieuwe Sportfondsenbad Haarlem. Na afloop spreekt ze voor de camera van het Polygoon-journaal (Weekjournaal van Polygoon Hollands Nieuws van week 6 uit 1935 via Open Beelden)

Ondanks de slechte keerpunten verbetert Rie in Bazel het wereldrecord op de 400 m. vrije slag. Ma wil haar daarom leren kieferen; een keermethode bedacht door Adolph Kiefer. Het kost haar zoveel moeite om dit onder de knie te krijgen, dat ze zelfs enkele wedstrijden verliest.

Na haar geslaagde keeloperatie moet Rie nog enkele dagen in het ziekenhuis worden verpleegd (De Telegraaf van 24 september 1935)

In juni krijgt Rie weer erg veel last van haar keelontsteking. Naast eerst een periode van rust houden wordt ze in september geopereerd. Gelukkig heeft dit geen gevolgen voor de selectietrainingen voor de Olympische Spelen van Berlijn waarmee Ma Braun in december start. Op 22 oktober zwemt Rie weer en verbetert ze met ODZ het Nederlands Record op de 3×100 m. wisselslag.

De vlinderslag is in die tijd nog geen officiële slag. Ma, die in diezelfde periode op studiereis is naar Krefeld, ziet daar voor het eerst de butterfly. De internationale zwembond FINA staat toe dat deze armslag gebruikt mag worden in plaats van de schoolslag armen. Pas in de jaren ’50 wordt de vlinderslag een zelfstandige slag en volgt ook de nu bekende vlinder beenslag.

In januari van 1936 maakt Rie samen met Ma Braun een 13-daagse tournee door Denemarken. Zij wil de tour gebruiken om haar kiefer-keerpunt te oefenen. Ondanks onhandig aantikken verbetert ze al direct het wereldrecord op de 400 m. rugslag met maar liefst vijf seconden. Tijdens de verdere tour blijft ze iedereen te sterk af op de rugslag. Op de vrije slag echter lukt het haar niet om de zeer sterk zwemmende Ragnhild Hveger te verslaan. Daarna volgen in Nederland verschillende wedstrijden, waarbij Rie wereldrecords zwemt op de 440 yards vrije slag en de 100 m. rugslag. Willy zwemt opnieuw een record op de 100 m. vrije slag.

Lees verder op de volgende pagina