De periode na de Spelen

Rie krijgt talloze aanbiedingen voor radioprogramma’s, winkelopeningen en bijeenkomsten. De meeste slaat ze af. Ze heeft ook helemaal geen zin meer om overal te gaan zwemmen. De Zwembond denkt daar anders over en ziet haar als ideaal propagandamiddel voor de sport. Ma Braun gaat hierin mee. Ze heeft Rie zelfs in huis genomen.

Op 26 februari 1937 viert Rie haar 18e verjaardag. Ze is inmiddels een stuk wijzer en begint zich steeds meer te verzetten tegen haar loodzware zwemprogramma. Het is ook bijna niet te doen om telkens topprestaties te leveren. Verschillende trips worden afgezet en de kloof tussen Rie en Ma Braun wordt snel groter. De tijdelijke voogdij die Ma over Rie had wordt opgeschort.

Als Ma een aanbieding krijgt om als chef-instructrice aan de slag te gaan bij het nieuwe Haagse Bosbad, grijpt ze dit met beide handen aan. Mw. Vuijk wordt de nieuwe trainster van ODZ. De club gaat trainen in het nieuwe Van Maanenbad. Rie maakt haar comeback maar doet niet meer aan veel wedstrijden mee. Zo zwemt ze in mei mee op de afscheidswedstrijd van Willy en neemt ze het in juli in Denemarken op tegen Ragnhild Hveger.

Advertentie voor Gedé likdoornzalf (Bredasche Courant van 30-07-1937)

Met Rie’s opleiding gaat het niet goed, maar ze heeft wel geld nodig. Als ze zwemles zou gaan geven of tegen betaling zou gaan optreden betekent dat het einde van haar amateur-zwemcarrière. In eerste instantie verbindt zij daarom haar naam aan Likdoornzalf van Gedé.

Op 31 juli en 1 augustus vindt het NK plaats. Rie wordt tweede op de 100 m. vrije slag achter de pas 14 jaar oude Rietje van Veen. Rie heeft werk gevonden bij het Hilversumse zwembad van NV De Overdekte van zwembadbouwer Aaldrik Koster. Ze werkt voorlopig op kantoor en houdt daarom de amateurstatus. Ze merkt echter al snel dat haar werkzaamheden in Hilversum niet samengaan met topsport en trainen in Rotterdam. Ze besluit zweminstructrice te worden. Als reclame-object wordt Rie als gastinstructrice uitgeleend aan de verschillende vestigingen van De Overdekte. Dit betekent wel het einde van haar zwemloopbaan.

  • Rie Mastenbroek, die een werkkring heeft aanvaard op het kantoor van de Gooische Zweminrichting aan de Kapelstraat in Hilversum, schrijft nieuwe leden in (Algemeen Dagblad van 10 augustus 1937)
  • ‘Rie’ is dood, leve juffrouw Mastenbroek! Ze is zweminstructrice geworden in Hilversum en daardoor verloren voor de amateursport en gewonnen voor de zwemsport in het algemeen. Want jong en oud komen nu bij juffrouw Mastenbroek het zwemmen leren (De Sumatra Post van 24 augustus 1937)

Naar België

In november besluit ze naar België te gaan om talenten te gaan begeleiden. Ze wordt in dienst genomen door diamantair en oud-waterpolointernational Maurice Blitz om zijn kinderen te begeleiden. Hierdoor krijgt Rie weer tijd om zelf te gaan zwemmen en gaat ze deelnemen aan Belgische wedstrijden. Ze wil zich aansluiten bij de Antwerpse Zwemclub, maar de KNZB werkt haar tegen, omdat ze niet meer voor het Nederlands team wil zwemmen. De FINA maakt een definitief einde aan haar zwemplannen als ze in maart van 1938 tot professional wordt verklaard.

Rie wordt au-pair bij de welgestelde familie Van Ree, waar ze de dagelijkse zorg heeft over drie kinderen en hen ook zwemles geeft. Soms rijdt ze met de auto van haar werkgever naar zwemwedstrijden in Nederland om haar voormalige teamgenoten te preken. Op Nida Senff na zijn alle zwemsters van haar generatie zijn inmiddels gestopt.

Bij het EK in Londen is er eindelijk voor de Nederlandse heren een zwemsucces. Kees Hoving wint de 100 m. vrije slag in 59.8. Hij is daarmee tevens de eerste Nederlander die onder de minuut zwemt.

Verliefd, zwanger en getrouwd

In oktober 1938 komt Rie terug van haar Belgische avontuur. Hoewel ze nog wel wordt herkend op straat is de ergste gekte gelukkig voorbij. Ze geeft nog wel zwemdemonstraties, maar eigenlijk is ze toe aan een nieuwe invulling. Ze heeft inmiddels haar een oogje laten vallen op de 21 jarige Cor Kuijpers, die als radiotelegrafist werkzaam is op vliegveld Waalhaven bij Charlois. Al snel blijkt Rie zwanger te zijn. Het paar besluit snel te trouwen op het stadhuis van Rotterdam. Ze gaan dichtbij het vliegveld wonen in de Clementstraat.

Drievoudig Olympisch zwemkampioene Rie Mastenbroek trouwt op het Rotterdamse stadhuis de heer Cor Kuijpers (Polygoon-Profilti/Stadsarchief Rotterdam, 5 april 1939)

Op 3 september wordt dochter Liesbeth Kuijpers geboren. Vanwege de dreigende oorlog heeft Nederland een algemene mobilisatie aangekondigd. Ook Cor heeft zich moeten melden. Nederland is erg slecht voorbereid op een mogelijke oorlog met Duitsland. Op 10 november betrekken Rie en dochter Liesbeth een nieuwbouwwoning in Pijnacker aan het Emmapark 48. Op 10 mei 1940 breekt in Nederland de oorlog uit. Cor krijgt het zwaar te verduren, maar hij blijft ongedeerd. Vlakbij de woning van Rie slaan drie bomen in. Gelukkig blijven Rie en haar dochter ongedeerd.

  • Voormalige woning van Rie aan het Emmapark 48 in Pijnacker (situatie in 2020, eigen foto)
  • Liesbeth, de dochter van Rie, bewondert thuis in Pijnacker één van de vele trofeeën van haar moeder (Rotterdamsch Nieuwsblad van 27 januari 1940)

Enkele dagen later wordt Rotterdam zwaar gebombardeerd. Wonder boven wonder blijft de familie van Rie ongedeerd. Enkele zwembaden zijn er minder goed aan toe. Zwembad Tuinderstraat wordt in de as gelegd en ook het Oostelijk Zwembad wordt getroffen. Nederland capituleert. Rie zwemt een benefietwedstrijd voor de getroffenen. Moeder Mien vindt een nieuwe woning en haar grote liefde Jan trekt bij haar in.

Vanwege zijn strategische functie duikt Cor onder aan de Klapwijkseweg. Ondanks de schaarse bezoeken die volgen, wordt Rie opnieuw zwanger. Op 19 mei 1941 komt zoon Kees ter wereld. De mogelijkheden om te zwemmen in Pijnacker of Rotterdam worden, door het gebrek aan kolen, steeds schaarder. Ondertussen bemoeien haar schoonouders zich overal mee. Dit leidt na de oorlog tot een scheiding tussen Rie en Cor.

Lees verder op de volgende pagina